Patiënteninformatie
Eierstokafwijkingen
Een cyste op de eierstok
Bij u is een afwijking op een eierstok gezien, of de arts wil dit onderzoeken. Meestal gaat het om een cyste. Op deze pagina leest u wat dit is, hoe het onderzoek gaat en wanneer behandeling nodig is.
01
Wat is een eierstokafwijking?
Een eierstokafwijking is meestal een cyste: een holte op de eierstok die gevuld is met vocht. Er zijn verschillende soorten cysten. De meeste zijn goedaardig.
De kans dat een cyste die er goedaardig uitziet toch kwaadaardig is, is klein. Vóór de overgang is dat ongeveer 1 op de 1000, na de overgang ongeveer 7 op de 1000.
02
Welke klachten kunt u hebben?
De meeste vrouwen met een cyste hebben geen klachten. Heeft u wel klachten, dan kan het gaan om:
- buikpijn
- een dikkere buik of een vol gevoel
- vaak of plotseling moeten plassen
- verstopping (moeilijk poepen)
- afvallen of misselijkheid
- benauwdheid
- pijn bij het vrijen
03
Het onderzoek
De arts stelt u vragen, bijvoorbeeld over uw leeftijd en of u in de overgang bent, en of eierstokkanker, borstkanker of darmkanker in uw familie voorkomt. Ook vraagt de arts of u endometriose heeft of had.
Daarna doet de arts een inwendig onderzoek en een inwendige echo. Zo ziet de arts hoe groot de cyste is en hoe die eruitziet.
Soms is meer onderzoek nodig
- Echo in het ziekenhuis. Twijfelt de arts over wat voor cyste het is? Dan maakt een specialist in het ziekenhuis nog een echo. Daarna bespreekt uw arts met u wat de volgende stap is
- MRI. Is er na die echo nog twijfel? Dan volgt soms een MRI-scan
- Bloedonderzoek. Soms prikken wij bloed, bijvoorbeeld als er twijfel is of de cyste goedaardig is
04
Afwachten of behandelen?
Dat hangt af van uw klachten, de soort cyste, de grootte en of u in de overgang bent.
- Heeft u klachten? Dan bespreekt de arts met u of een operatie verstandig is
- Twijfelt de arts of de cyste goedaardig is? Dan verwijzen wij u naar een gynaecoloog in het ziekenhuis die gespecialiseerd is in kanker
- Is het een endometriosecyste? Dan overlegt de arts met een specialist in endometriose
- Bent u zwanger, heeft u geen klachten en lijkt de cyste goedaardig? Dan wachten wij af
Een goedaardige cyste zonder klachten
| Grootte | Wat gebeurt er? |
|---|---|
| Kleiner dan 5 cm | Vaak is geen controle nodig. Na de overgang krijgt u bij sommige cysten wel controles. |
| 5 tot 10 cm | Vaak afwachten, met een echo na 3, 6 en 12 maanden. Blijft de cyste gelijk? Dan stoppen de controles. Groeit de cyste of krijgt u klachten? Dan bespreekt de arts een operatie. |
| 10 cm of groter | Meestal is een operatie nodig. |
Samen beslissen
Bij een goedaardige cyste tussen de 5 en 10 cm, zonder klachten, beslist u samen met de arts: de cyste laten zitten, of laten weghalen. Daarbij helpt een keuzekaart. Goed om te weten:
- Ongeveer 1 op de 3 cysten verdwijnt vanzelf als u nog niet in de overgang bent. Na de overgang is dat ongeveer 1 op de 13
- Meer dan 80 van de 100 vrouwen met een goedaardige cyste zonder klachten hebben uiteindelijk geen ingreep nodig
- De kans dat een cyste scheurt of dat de eierstok draait, is kleiner dan 1 op de 100
05
Een operatie
Is een operatie nodig? Dan verwijzen wij u naar een ziekenhuis. Meestal gebeurt de operatie met een kijkoperatie (laparoscopie).
- Bent u nog niet in de overgang? Dan haalt de arts meestal alleen de cyste weg en blijft de eierstok zitten
- Bent u in of na de overgang? Dan haalt de arts vaak de hele eierstok en de eileider weg. De arts bespreekt met u of dat aan één of aan beide kanten gebeurt
- Bent u ouder dan 45 jaar? Dan kan de arts met u bespreken of ook beide eileiders worden weggehaald. Mogelijk verkleint dat de kans op eierstokkanker, maar dat is nog niet zeker
Meer informatie over de operatie krijgt u van het ziekenhuis.
06
Plotselinge hevige buikpijn
Bel direct
Een eierstok met een cyste kan soms draaien. Dat heet een steeldraai (torsie). U krijgt dan plotseling hevige buikpijn. Dan is snel een kijkoperatie in het ziekenhuis nodig. Bel in dat geval direct, ook buiten onze openingstijden.
07
Wanneer neemt u contact op?
Bel Femmecare tijdens openingstijden: 043 700 9773
Neem contact op als:
- U klachten krijgt die u eerst niet had
- Uw buikpijn erger wordt
- Uw buik dikker wordt
Buiten openingstijden, alleen bij spoed: 043 204 1820
Bel het dienstnummer ’s avonds, in het weekend of op feestdagen alleen bij klachten die niet kunnen wachten tot de volgende werkdag, zoals:
- Plotselinge hevige buikpijn
- Toenemende of stekende buikpijn ondanks pijnstilling
- Koorts hoger dan 38,0 °C
- Flauwvallen of extreme duizeligheid
Bij levensgevaar: bel direct 112
- Aanhoudend bewustzijnsverlies
- Ademhalingsproblemen, hevige pijn op de borst of andere acute klachten